Registreren
We sturen je per e-mail een wachtwoord toe. Soms komt deze e-mail in je spambox terecht.

In januari 2015 lukte het eindelijk om een bijna tien jaar oud manuscript te publiceren van de dan nog in Guantánamo Bay opgesloten gevangene Mohamedou Ould Salahi. Het is een relaas over gevangennemingen, ondervragingen en martelingen door de Amerikaanse overheid. Het boek maakte reacties van afschuw en medeleven los.

Vrij

Op 17 oktober 2016 komt Ould Salahi eindelijk vrij. Hij heeft dan zo’n 15 jaar opgesloten gezeten in Amerikaanse detentie, waarvan 14 jaar in het Guantanamo Bay Detention Camp. Deze maand, een jaar na zijn vrijlating, kwam de tweede versie van Ould Salahi’s boek uit. De door de Amerikaanse overheid zwartgemaakte tekst is nu gerestaureerd. Een reden om het boek nog een keer te lezen.

De gerestaureerde versie van de Guantánamo Diary

Cover van de Guantánamo Diary, restored edition in Google BooksHet unieke aan de eerste editie was dat dit boek uitgegeven werd terwijl de schrijver nog in Guantánamo Bay gevangen zat. De uitgevers kozen ervoor om duidelijk zichtbaar te maken welke onderdelen er niet gelezen mochten worden, door de verboden stukken als zwartgemaakte tekst weer te geven. Tegelijkertijd werd ook het door de Amerikaanse overheid geredigeerde manuscript vrijgegeven via een website.

“Now my family and the whole world would know my side of the story. That was liberation.” (p.36)

Nu, tweeënhalf jaar later, kunnen we lezen wat er moet hebben gestaan. Het invullen van de zwartgemaakte stukken moest aangepakt worden als een restauratieproces: het ongeredigeerde manuscript werd tot op heden nooit teruggegeven.

“As Mohamedou explains in his Introduction to this new edition, we came to see this process as one of restoration and reparation, as of an ancient building or damaged painting.” (p.14)

De aangevulde tekst maakt dat deze versie van het boek vloeiender te lezen is dan de eerste en het boek bevat voldoende interessante inhoud om het nog eens te lezen. Ould Salahi is vrij, maar een van de personen die veel in het boek genoemd wordt, Ramzi bin al-Shibh, ondergaat momenteel een kafkaëske rechtszaak met veel zijpaden over gruwelijke martelmethodes en een hersteloperatie in ‘Camp Justice’ in Guantánamo Bay. Ook Abu Zubaydah (Zayn al-Abidin Mohammed Hussayn), die net als Ould Salahi proefkonijn was voor martelmethodes door de CIA, zit nog steeds gevangen in GTMO.

Interview met Mohamedou Ould Salahi

Wanneer zag u uw eerste editie van het boek voor het eerst? Wanneer las u het? Wat vond u van het boek?

Ik zag mijn boek voor het eerst toen ik vrijkwam.  De Amerikaanse overheid had verboden dat ik het kreeg, maar mijn advocaat mocht me een geredigeerde versie van het originele manuscript geven in de gevangenis. Ik las het toen en vele malen later, nadat ik vrijgelaten was, met als doel het te restaureren. Ik was erg bang toen ik het las omdat ik niet aan slechte herinneringen wil terugdenken. In de bedoeïnencultuur zeggen we dat de wolf met één oog gesloten slaapt terwijl het andere oog de wacht houdt. Dat leek erg op hoe ik las.

Wanneer besloot u de zwartgemaakte fragmenten aan te vullen? Hoe ging u te werk? Had u de originele tekst of moest u het uit uw hoofd doen?

Mijn ontvoering en marteling hadden in totale duisternis plaats moeten vinden. Ik schreef het boek om te praten met mensen en hen te vertellen dat ik nooit iemand kwaad had gedaan en dat ik het niet verdiende om opgesloten te zitten. De regering heeft mijn boodschap voor ongeveer acht jaar aangevochten en gecensureerd. Toen ze eindelijk besloten de uitgave toe te staan, verwijderden ze er cruciale stukken uit.

Na mijn vrijlating vroeg ik mijn materiaal terug, maar weer weigerde de regering mijn spullen terug te geven. Ik had geen andere keus dan te proberen het origineel te herstellen vanuit mijn geheugen. Ik zeg niet dat het compleet is, maar alle informatie klopt.

“Writing became my way of fighting the U.S. government’s narrative. I considered humanity my jury; I wanted to bring my case directly to the people and take my chances.” (p.32)

Wat vond u ervan om de tekst weer te lezen over alles wat destijds gebeurd is?

Het was pijnlijk maar nodig, soms zelfs leuk. Niet alles gaat over droevige gebeurtenissen, er waren ook grappige dingen die me overkwamen tijdens mijn gevangenschap.

Wat vind u zelf het pakkendst of opmerkelijkste stuk in het boek?

Ik weet het niet, maar ik moet altijd denken aan de omgang met de Puerto Ricaanse bewakers vanwege hun menselijkheid.

Hoe zit het met de jaren na de tijd waarover u in het boek heeft geschreven? Gaat u daar ook over schrijven?

In mijn uitgebreide voorwoord heb ik er iets over geschreven. Als mijn lezers geïnteresseerd zijn zal ik er op verschillende manieren over schrijven.

Wat vindt u van wat Trump zei tijdens zijn campagne?

“This morning, I watched President Obama talking about Gitmo, right, Guantanamo Bay, which by the way, which by the way, we are keeping open. Which we are keeping open … and we’re gonna load it up with some bad dudes, believe me, we’re gonna load it up.” (Trump)

Ik hoop dat hij het niet zal doen, want het is crimineel om mensen te martelen of zelfs maar gevangen te zetten zonder misdaad.

 

Nog 41 mannen gevangen

Zoals iedere getuigenis over gevangenschap in GTMO is ook Ould Salahi’s boek bewijs van misdaden door de Amerikaanse overheid. Oorlogsmisdaden en/ of misdaden tegen de menselijkheid. Er zitten nog steeds 41 mannen gevangen in Guantánamo Bay. Slechts tegen tien van hen werd daadwerkelijk een aanklacht geformuleerd. Nog eens zesentwintig worden vastgehouden als ‘forever prisoner’ zonder enige vorm van aanklacht en vijf zouden mogen vertrekken, maar zitten er nog steeds opgesloten.

 

Guantánamo Diary nog niet gelezen? Koop het hier of hier of hier.
Foto: Mohamedou Ould Salahi