Registreren
We sturen je per e-mail een wachtwoord toe. Soms komt deze e-mail in je spambox terecht.

In 2013 vertrok Victor ‘Zakariyya’ Droste naar Syrië om deel te nemen aan de gewapende strijd tegen het regime van de dictator Bashar al-Assad. Sangar Paykhar sprak hem onlangs om samen te reflecteren op de keuzes die Droste heeft gemaakt en hoe hij nu tegen de revolutie in Syrië aan kijkt.

Er wordt gezegd dat jij terug wil komen naar Nederland. Ben je echt van plan om terug te keren of wil je daar blijven?

Op dit moment weeg ik van beide de pro’s en de cons af. Zonder namen te noemen merk ik dat bepaalde groepen het leven uit de revolutie lijken te zuigen en het lijkt af te stevenen op een Bosnië 2.0. Turkije is Idlib binnen gevallen en de revolutie valt nu stil.

Het enige buurland dat een beetje hulp biedt aan de Syriërs is Turkije. Vind je niet dat je kritiek op Turkije onterecht is aangezien zonder Turkse hulp de Syriërs helemaal niks hadden bereikt?

Misschien is het onterecht maar als Turkije alleen zou opereren met de hulp van andere rebellen, dan zou ik er anders tegenover staan. Nu kan Rusland het zo maar voor het zeggen krijgen op het platteland van Idlib. Datzelfde Rusland wat verantwoordelijk is voor vele dode vrouwen en kinderen. Dat is puur verraad.

Toen je wegging leek je vastberaden en je hebt ook in je afscheidsvideo min of meer gezegd dat je niet meer terug komt. Hoe denk je daar nu over?

Nu denk ik daar wel anders over. Jihad is niet slechts vechten. Iemand die serieus kennis opdoet of iemand die zich inspant in dawah is in mijn ogen ook iemand die jihad doet. Mensen die teruggaan veroordeel ik niet, ik weet niet wat hun beweegredenen zijn.

Je hebt in Syrië deel genomen aan de oorlog en je wordt daarom als een misdadiger gezien. Vind jij ook dat je een misdaad hebt begaan en veroordeeld moet worden?

Nee, een misdaad zeker niet. Het OM vergeet in haar aanklacht totaal het doel van deze revolutie: het omverwerpen van Bashar en zijn struikrovers.

Deelname aan een vreemde krijgsdienst is strafbaar. Het gaat toch juist om hoe juridisch jouw daad beoordeeld wordt?

Klopt, maar er wordt natuurlijk wel gekeken hoe en wat iemands functie was.

Je bent vaak het onderwerp geweest van publiek debat in Nederland nadat je weg bent gegaan. Heb je dat allemaal gevolgd en hoe heb je dat ervaren?

Ik heb elk artikel over mezelf gelezen. In het begin val je nog over de fouten/leugens maar gaandeweg leg je het naast je neer. Vele journalisten werken om brood op de plank te krijgen, niet noodzakelijk om de waarheid te rapporteren. Het stoort me niet echt tenzij andere mensen betrokken raken bij die leugens. Zo zou ik lessen hebben gevolgd bij Abdul-Jabbar van de Ven. Ik heb ooit één lezing van hem bijgewoond.

Mensen zien jou en anderen die naar Syrië zijn vertrokken als een gevaar voor de Nederlandse samenleving. Zie jij Nederland ook als de vijand?

Ik zie het Nederlandse volk niet als de vijand, maar haar regering doet dingen die het volk in gevaar brengt. Europa is in rep en roer wanneer er een aanslag plaatsvindt en dat is weer reden voor allerlei nieuwe wetten die een inbreuk zijn op de privacy van de mensen. De belastingbetaler betaalt zich scheel aan allerlei preventiemaatregelen. De enige maatregel die echt effectief zal zijn en geen cent kost: terugtrekken.

In Syrië wordt Assad gesteund door Rusland en de rebellen werden tot zekere hoogte gesteund door het Westen. Dus westerse betrokkenheid is soms misschien nodig. Denk je echt dat een totale disengagement door het Westen in islamitische landen wenselijk is?

De aanwezigheid van westerse troepen perkt de vrijheid van de moslims in en dit geldt eveneens voor de aanwezigheid van Rusland, Iran en China. Betrokkenheid zou niet verder moeten gaan dan het leveren van wapens, maar niet actief meevechten zoals wat er gebeurt is bij operatie ‘Euphrates Shield’. Dit schaadt de zaak van de moslims en zorgt ervoor dat mensen kunnen gaan twijfelen aan hun oprechtheid.

Er zijn mensen die naar Syrië hadden willen gaan maar toch niet zijn gegaan. Zou je achteraf gezien alsnog zijn gegaan of toch gebleven?

Iets in mij wil ja zeggen en iets in mij wil nee zeggen. Ja, omdat het een enorme leerschool is geweest. Ik had nooit verwacht dat ik het 4,5 jaar vol zou houden in een land waar ik de taal niet beheers en ik onbekend ben met haar gebruiken. Ik kom uit Heeten, een klein dorp met zo haar charme. Maar de mensen in zo’n dorp zijn natuurlijk bijna kopieën van elkaar, dus nieuwe dingen zijn niet altijd even makkelijk geaccepteerd. Hier in Syrië leef je met zoveel culturen, van West-China tot aan Marokko, zo niet verder, dus je moet je wel flexibel opstellen.

Nee, omdat ik graag veel meer kennis zou hebben op gedaan met als eerste, diepe kennis van de Arabische taal en natuurlijk het memoriseren van het Boek van Allah en de Sahihayn (Boekhari en Moeslim). Verder ook omdat ik in Nederland niet echt een verbindende factor zie tussen vele dawah ideeën die op zichzelf erg goed zijn. Ik stel niets voor natuurlijk maar ik zou graag zien dat groepen (ondanks de verschillen) gewoon intensief samen gaan werken en daar zou ik dan in Nederland graag aan willen werken.

Er zijn moslims in verschillende delen van de wereld die net als in Syrië onderdrukt worden. Denk jij dat deelname aan strijd in dat soort gebieden de oplossing is voor moslims die hun geloofsgenoten willen helpen? Zo ja, wat heeft dat opgeleverd in Syrië? Assad is toch aan het winnen?

Een ja is hier het antwoord, maar het moet wel gepaard gaan met het actief onderwijzen van de moslims in die regio’s, dan komt de drive voor jihad vanzelf in sha Allah. Volgens mij was het shaykh Abdullah Azzam die zei: “Een moejahid zonder kennis is als een struikrover”. Dat is me hier inderdaad opgevallen. Sommige mensen dragen een wapen maar zijn totaal onwetend over de regels van jihad of zelfs sommigen van de basisaspecten van het geloof.

Dat het lijkt dat Assad aan het winnen is komt waarschijnlijk door dat sommige groepen geld hebben geroken en het is hun harten binnengetreden. Een man die vroeger onderdrukt was en niets had, bekleedt nu ineens een gezaghebbende functie. Dat is bijna vragen om problemen omdat deze persoon nooit zo’n verantwoordelijkheid op zijn schouders heeft gedragen.

Ik geloof echter wel dat de overwinning nabij is. Kijk naar de huidige opmars van IS (red. De islamitische Staat). Zij zijn bijna honderd kilometer vooruit gekomen.

Wat heeft het voor nut als IS honderd kilometer terreinwinst maakt als het regime van IS voor moslims feitelijk net zo slecht is als die van Assad? Dat is toch geen positieve verandering?

Ik zou nooit zeggen dat de Khawaarij net zo slecht zijn voor de moslims als het Syrische leger (Nusaryiyyah). Khawaarij brengen mensen naar de moskee terwijl de nusayri’s de jongeren in de moskee juist oppakt. Khawaarij geven onze zusters gratis niqab terwijl de nusayri deze juist afrukt en dan mag je hopen dat het daar bij blijft. En bovenal, Khawaarij zullen nooit slecht spreken over de moeders der gelovigen (red. vrouwen van profeet Mohammed) en de Sahabah (de metgezellen van de profeet) , terwijl de nusayri’s  hen vervloekt.

Er wordt gezegd dat jij lid bent van een groep die deel uitmaakt van Al Qaeda. Een organisatie die in het verleden aanslagen heeft gepleegd in het Westen. Dus jij als een Nederlandse staatsburger staat te boek als iemand die lid is van een vijandige entiteit. Hoe zou je daarop reageren?

In mijn interview met NRC en ook daarna heb ik aangegeven geen onderdeel te zijn van een groep gelieerd aan Al Qaeda. Verder betekent lidmaatschap van zo’n groep toch niets en meningsverschillen vindt je overal. Kijk naar shaykh Abu Hafs al Mauritani. Hij was eerst lid van de centrale raad van Al Qaeda maar nadat hij hoorde van 9/11 is hij opgestapt en woont sindsdien weer in Mauritanië.

Vind jij dat jouw reis daar naartoe iets heeft bijgedragen aan verbeteren van situatie van Syriërs?  Want afgelopen jaren hebben wij gezien hoe verschillende rebellengroepen zich ook veelvuldig schuldig hebben gemaakt aan schending van mensenrechten. Jij als Westerling bent daar betrokken bij het conflict en zie jij ook dat jij aandeel hebt in bepaalde onrecht die mensen wordt aangedaan of juist niet?

Dat hoop ik niet, ik wil niemand onrechtvaardig behandelen al is het Bashar al-Assad. Of mijn persoonlijke reis iets heeft bijgedragen? Geen idee. Ik kijk liever naar wat er op grotere schaal gebeurt, of mensen terugkomen naar hun geloof, hun kinderen weer de Soennah mogen leren en of kinderen weer de Qur’aan memoriseren etc. Dat is voor mij veel belangrijker. Zulke voorbeelden zijn er te over.

Zijn er zaken waar je nu echt spijt van hebt en denkt, dat had ik nooit moeten doen of zeggen?

Beter mijn interviews kiezen. De Telegraaf was een fout en het interview met de EO had ik ook niet moeten doen. Niet vanwege mijzelf of dat er iets in staat wat incorrect is, maar voor mijn familieleden. Recent kreeg ik weer een aanbod van de EO en RTL, dat zou ik nooit meer doen.

De revolutie in Syrië begon door een opstand van voornamelijke seculiere Syriërs die een democratie wilden naar het westers model. Zij vinden namelijk dat hun revolutie is gehijacked door groepen zoals al Qaeda en IS. Vind je niet dat islamitische bewegingen eigenlijk daar ongevraagd bezig zijn met een ideologische strijd waar veel Syriërs niks mee te maken willen hebben?

Nee totaal niet, deze revolutie is gestart voor meer vrijheid en het Syrische volk zijn moslims. Wat heb je er aan als je Damascus veroverd en daarna komt er weer een onderdrukker, een poppetje van het Westen, dan zijn er voor niets zoveel doden gevallen. Veel Syriërs wisten in 2011 niet dat democratie een systeem van afgoderij is maar gaandeweg hebben zij hun standpunten bijgesteld.

Je haalde Abdullah Azzam aan. Hij vocht in Afghanistan aan de zijde van verschillende groepen die onderdeel uitmaken van de Moslimbroederschap. Al die rebellen die hij heeft geprezen hebben later zich massaal schuldig gemaakt aan schending van mensenrechten en hebben de kant van Rusland, Iran en nu het Westen gekozen. Dus enkel onderwijs is geen garantie voor een geslaagde resultaat van jihad, vind je niet?

Ik denk ook wel dat het voor mensen duidelijk is dat je de fouten van de moejahideen, zelfs al zijn ze geleerden, niet als reden kan nemen om jihad niet voort te zetten. De Oemmah gaat door turbulente tijden en ik heb geleerd dat je op dat moment zeker niet moet ontmoedigen, zelfs al sta je zelf niet meer achter een bepaald jihadfront omdat je het de verkeerde kant op ziet gaan.

Disclaimer: de redactie deelt niet de mening van ondervraagde. Het interview is afgenomen om een beeld te krijgen van hoe Nederlandse staatsburgers die zich in Syrie bevinden denken over de keuzes die zij maken. Niet om hun standpunten of opvattingen te promoten.